یازهرا دفع یک شبهه قربون بچه شیعه ها
آیا روایت «فاطمة بضعة منی» فقط از طریق مسور بن مخرمة نقل شده است؟
توضیح سؤال:
بسم الله الرحمن الرحیم
سلام
در یکى از سایتها با اهل سنت درباره خواستگارى حضرت امیرالمومنین علیه السلام از دختر ابوجهل بحث مى کردم. ایشان مى گفتند که ما قبول مى کنیم که مسور ناصبى است، پس روایات ایشان اعتبار ندارد. نتیجه اینکه روایت « فاطمه بضعة منى » از درجه اعتبار ساقط است.
شما چه پاسخى دارید ؟
بنده هر چه در کتب اهل سنت گشتم سند این روایت به او ختم مى شود و روایت صحیح دیگرى در این باب پیدا نکردم. فقط در کتاب مستدرک على الصحیحین روایت « ان الله یغضب لغضبک.... » را پیدا کردم که آن هم به دلیل وجود حسین بن زید در سند حدیث و منکر الحدیث بودن وى رد کردند.
پاسخ:
روایت خواستگارى امیرمؤمنان علیه السلام از دختر ابوجهل افسانهاى است دروغین كه ما پیش از این در آدرس ذیل به صورت مفصل از آن پاسخ دادهایم:
http://www.valiasr-aj.com/fa/page.php?bank=maghalat&id=140
اما در پاسخ به این مطلب كه اگر روایت خواستگارى از دختر ابوجهل دروغ باشد، پس اصل روایت «فاطمة بضعة منی» نیز باطل است؛ چرا كه از طریق مسور ناصبى نقل شده است.
اولاً: دلایل ما براى رد افسانه خواستگارى از دختر ابوجهل، فقط ناصبى بودن مسور بن مخرمه نبوده است، ما دلایل متعددى را ارائه كردیم كه مىتوانید در همان مقاله بخوانید.
ثانیاً: روایت «فاطمة بضعة منی» با سندهاى متعدد از دیگر اصحاب رسول خدا صلى الله علیه وآله نیز نقل شده است كه ما به صورت براى هر یك از اصحاب، یك مصدر را نقل خواهیم كرد:
امیر المؤمنین علیه السلام:
بزار در مسند خود نقل مىكند:
(503)- [526] حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَیْنِ الْكُوفِیُّ، قَالَ: نا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِیلَ، قَالَ: نا قَیْسٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عِمْرَانَ، عَنْ عَلِیِّ بْنِ زَیْدٍ، عَنْ سَعِیدِ بْنِ الْمُسَیِّبِ، عَنْ عَلِیٍّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ، ُأَنَّهُ كَانَ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلْمَرْأَةِ؟ فَسَكَتُوا، فَلَمَّا رَجَعْتُ قُلْتُ لِفَاطِمَةَ: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ؟ قَالَتْ: أَلا یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِیِّ (ص) فَقَالَ: إِنَّمَا فَاطِمَةُ بِضْعَةٌ مِنِّی رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا.
از على بن أبى طالب علیه السلام نقل شده است كه او در خدمت رسول خدا صلى الله علیه وآله بود، رسول خدا فرمود: چه چیزى براى زن (از همه چیز) بهتر است؟ همه اصحاب ساكت شدند. على بن أبى طالب مىگوید: وقتى برگشتم به فاطمه سلام الله علیها گفتم: چه چیزى براى زنان (از همه چیز) بهتر است؟ گفت: این كه هیچ مردى او را نبیند. این مطلب را به رسول خدا گفتم، پس فرمود: فاطمه پاره تن من است، خداوند از او راضى باشد.
البزار، ابوبكر أحمد بن عمرو بن عبد الخالق (متوفاى292 هـ)، البحر الزخار (مسند البزار)، ج2، ص159 ـ 160، تحقیق: د. محفوظ الرحمن زین الله، ناشر: مؤسسة علوم القرآن، مكتبة العلوم والحكم - بیروت، المدینة الطبعة: الأولى، 1409 هـ.
ابوهریره دوسی:
(2191)- [3: 1186] حَدَّثَنَا عُبَیْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا أَبُو یَحْیَى التَّیْمِیُّ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْمَخْزُومِیُّ، عَنِ الْمَقْبُرِیِّ، عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص): " إِنَّمَا فَاطِمَةُ حَذِیَّةٌ مِنِّی یَقْبِضُنِی مَا قَبَضَهَا "
از ابوهریره نقل شده است كه رسول خدا (ص) فرمود: فاطمه پارهاى از تن من است، هر چیزى كه او را ناراحت كند، مرا ناراحت كرده است.
الحربی، أبو إسحاق إبراهیم بن إسحاق (متوفاى285هـ)، غریب الحدیث، ج 3، ص1186، تحقیق: د. سلیمان إبراهیم محمد العاید، ناشر: جامعة أم القرى ـ مكة المكرمة، الطبعة: الأولى، 1405هـ.
أنس بن مالك:
(1480)- [1482] ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ الْوَاسِطِیُّ، ثنا یَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ الْعَوَّامِ، ثنا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، ثنا هُشَیْمٌ، ثنا یُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(ص): " مَا خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ؟ " فَلَمْ نَدْرِ مَا نَقُولُ، فَسَارَّ عَلِیٌّ إِلَى فَاطِمَةَ فَأَخْبَرَهَا بِذَلِكَ، فَقَالَتْ: فَهَلا قُلْتَ لَهُ: خَیْرٌ لَهُنَّ أَنْ لا یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَلا یَرَوْنَهُنَّ، فَرَجَعَ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ، فَقَالَ لَهُ: " مَنْ عَلَّمَكَ هَذَا؟ " قَالَ: فَاطِمَةُ، قَالَ: " إِنَّهَا بَضْعَةٌ مِنِّی ".
از أنس نقل شده است كه رسول خدا (ص) سؤال كرد: چه چیزى براى زنان بهتر است؟ ما نمىدانستیم كه چه بگوییم ؛ پس على (ع) پیش فاطمه رفت و او را از این مسأله باخبر كرد، پس فاطمه گفت: پس چرا نگفتى: براى آن بهتر است كه هیچ مردى را نبینند و هیچ مردى نیز آنها را نبیند. على برگشت و همین جواب را به رسول خدا داد. رسول خدا سؤال كرد: چه كسى این مسأله را به تو یاد داده است؟ گفت: فاطمه: رسول خدا گفت: او پاره تن من است.
الأصبهانی، ابونعیم أحمد بن عبد الله (متوفاى430هـ)، حلیة الأولیاء وطبقات الأصفیاء، ج 2، ص41، ناشر: دار الكتاب العربی - بیروت، الطبعة: الرابعة، 1405هـ.
عمرو بن حزم الأنصاری:
وَإِنَّ أَبَا بَكْرِ بْنَ مُحَمَّدٍ یَعْنِی عَمْرَو بْنَ حَزْمٍ حَدَّثَنِی، عَنْ أَبِیهِ، عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ K قَالَ: " فَاطِمَةُ بِضْعَةٌ مِنِّی، وَیُسْخِطُنِی مَا أَسْخَطَهَا، وَیُرْضِینِی مَا أَرْضَاهَا ".
النصیبی، أبو بكر بن خلاد (متوفاى 510هـ)، فوائد أبی بكر النصیبی، ص53، ح217، تحقیق: قسم المخطوطات بشركة أفق للبرمجیات، ناشر: شركة أفق للبرمجیات ـ مصر، الطبعة: الأولى، 2004م
محمد حنفیة:
32269 حدثنا بن عیینة عن عمرو عن محمد بن علی قال قال رسول الله صلى الله علیه وسلم إنما فاطمة بضعة منی فمن أغضبها أغضبنی.
إبن أبی شیبة الكوفی، ابوبكر عبد الله بن محمد (متوفاى235 هـ)، الكتاب المصنف فی الأحادیث والآثار، ج 6، ص388، تحقیق: كمال یوسف الحوت، ناشر: مكتبة الرشد - الریاض، الطبعة: الأولى، 1409هـ.
عبد الله بن زبیر:
(1960)- [2193] حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ: نا إِسْمَاعِیلُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ، عَنْ أَیُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِی مُلَیْكَةَ، عَنِ ابْنِ الزُّبَیْرِ، عَنِ النَّبِیِّ (ص): " إِنَّمَا فَاطِمَةُ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهَا بَضْعَةٌ مِنِّی، یَغِیظُنِی مَا یَغِیظُهَا، وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى: وَیُؤْذِینِی مَا آذَاهَا ".
فاطمه پاره تن من است، هر چیزى كه او را به خشم آورد، مرا به خشم آورده است. و بار دیگر فرمود: هر چیزى كه او را اذیت كند، مرا اذیت مىكند.
البزار، ابوبكر أحمد بن عمرو بن عبد الخالق (متوفاى292 هـ)، البحر الزخار (مسند البزار)، ج 6، ص150، تحقیق: د. محفوظ الرحمن زین الله، ناشر: مؤسسة علوم القرآن، مكتبة العلوم والحكم - بیروت، المدینة الطبعة: الأولى، 1409 هـ.
همین روایت را ابوإسحاق حربى با این سند و متن نقل كرده است:
حدثنا مسدد حدثنا إسماعیل عن ایوب عن ابن أبى ملیكة عن ابن الزبیر قال النبى صلى الله علیه: فاطمة بضعة منى. ینصبنى ما أنصبها.
رسول خدا (ص) فرمود: فاطمه پاره تن من است، مرا ناراحت مىكند، هر چیزى كه او را ناراحت كند.
الحربی، أبو إسحاق إبراهیم بن إسحاق (متوفاى285هـ)، غریب الحدیث، ج 2، ص792، تحقیق: د. سلیمان إبراهیم محمد العاید، ناشر: جامعة أم القرى ـ مكة المكرمة، الطبعة: الأولى، 1405هـ.
عائشه دختر ابوبكر:
برخى به صورت مرسل نقل كردهاند كه رسول خدا همین مطلب را خطاب به عائشه گفته است:
وروی عنه [ص] أنه قال لعائشة رضی الله عنها " یا عائشة فاطمة بضعة منی یریبنی ما یریبها.
الماوردی البصری الشافعی، علی بن محمد بن حبیب (متوفاى450هـ)، الحاوی الكبیر فی فقه مذهب الإمام الشافعی وهو شرح مختصر المزنی، ج 17، ص164، تحقیق الشیخ علی محمد معوض - الشیخ عادل أحمد عبد الموجود، ناشر: دار الكتب العلمیة - بیروت - لبنان، الطبعة: الأولى، 1419 هـ -1999م.
ابوإسحاق شیرازى مىگوید كه شهادت فرزند براى پدر نافذ نیست؛ زیرا كه فرزند پاره تن پدر است:
ولان الولد بضعة من الوالد ولهذا قال علیه الصلاة السلام یا عائشة إن فاطمة بضعة منى یریبنى ما یریبها.
الشیرازی الشافعی، ابوإسحاق إبراهیم بن علی بن یوسف (متوفاى 476هـ)، المهذب فی فقه الإمام الشافعی، ج 2، ص330، ناشر:دار الفكر – بیروت.
در نتیجه، روایت «فاطمة بضعة منی» فقط از طریق مسور بن مخرمه نقل نشده است، دیگر اصحاب نیز آن را نقل كردهاند.
****
اما این كه گفتید روایت «إن الله یغضب لغضبك» به خاطر وجود حسین بن زید مردود است، درست نیست؛ چرا كه بزرگان اهل سنت همین روایت را تصحیح كردهاند:
حدثنا محمد بن عبد اللَّهِ الْحَضْرَمِیُّ حدثنا عبد اللَّهِ بن مُحَمَّدِ بن سَالِمٍ الْقَزَّازُ حدثنا حُسَیْنُ بن زَیْدِ بن عَلِیٍّ عن عَلِیِّ بن عُمَرَ بن عَلِیٍّ عن جَعْفَرِ بن مُحَمَّدٍ عن أبیه عن عَلِیِّ بن الْحُسَیْنِ عَنِ الْحُسَیْنِ بن عَلِیٍّ رضی اللَّهُ عنه عن عَلِیٍّ رضی اللَّهُ عنه قال قال رسول اللَّهِ صلى اللَّهُ علیه وسلم لِفَاطِمَةَ رضی اللَّهُ عنها أن اللَّهَ یَغْضِبُ لِغَضَبِكِ وَیَرْضَى لِرَضَاكِ
الطبرانی، ابوالقاسم سلیمان بن أحمد بن أیوب (متوفاى360هـ)، المعجم الكبیر، ج 1، ص108، تحقیق: حمدی بن عبدالمجید السلفی، ناشر: مكتبة الزهراء - الموصل، الطبعة: الثانیة، 1404هـ – 1983م.
حاكم نیشابورى بعد از نقل این روایت مىگوید:
هذا حدیثٌ صحیحُ الإسنادِ وَلَم یُخرِجاهُ.
الحاكم النیسابوری، ابو عبدالله محمد بن عبدالله (متوفاى 405 هـ)، المستدرك علی الصحیحین، ج3، ص167، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، ناشر: دار الكتب العلمیة - بیروت الطبعة: الأولى، 1411هـ - 1990م.
هیثمى بعد از نقل آن گفته است:
رواهُ الطبرانی وإسنادُهُ حَسَنٌ.
الهیثمی، ابوالحسن علی بن أبی بكر (متوفاى 807 هـ)، مجمع الزوائد ومنبع الفوائد، ج9، ص203، ناشر: دار الریان للتراث/ دار الكتاب العربی - القاهرة، بیروت – 1407هـ.
منبع: موسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر(عج)
يکشنبه 17/11/1389-14:39
